Dr. Anooshirvan Miandji, Bakü’de Düzenlenen Uluslararası Eğitim Forumunda TOBB ETÜ’Yü Temsil Etti
10 DAKİKA ÖNCE
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Yapay Zekâ Mühendisliği Bölümü Bilim ve Felsefe Koordinatörü Dr. Anooshirvan Miandji, 5 Ekim 2026 tarihinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen “Eğitimde Yeni Çağrılar VII Uluslararası Forumu”na davetli konuşmacı olarak katıldı. Miandji, uluslararası katılımlı forumda gerçekleştirdiği “Bilgi Bolluğu, Anlam Kıtlığı” başlıklı konuşmasında yapay zekâ çağında bilgi, anlam, dil, eleştirel düşünme ve etik arasındaki ilişkileri ele aldı.
Bakü Devlet Üniversitesi ev sahipliğinde, “Daha Eğitimli Bir Gelecek” sloganıyla gerçekleştirilen forum, Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanlığının paydaşlığında, “Regional İnkişaf” Sivil Toplum Kuruluşu ve “T-Network” eğitimcilerin deneyim ve iletişim platformunun organizatörlüğünde düzenlendi.
“Şehircilik ve Mimarlık Yılı”na ithaf edilen foruma Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanı Emin Amrullayev, pek çok üniversiteden rektörler, milletvekilleri, bilim insanları, okul müdürleri, öğretmenler ve eğitim alanının temsilcileri katıldı. Ayrıca canlı yayından binlerce öğretmen sunumlar izleme fırsatı oldu.
Forumun uluslararası konuşmacıları arasında OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, Singapur Öğretmenler Birliği Genel Sekreteri Mike Thiruman, Estonyalı mimar Gert Guriev, Varkey Vakfı Direktörü Augustine Porres, Eski Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Ziya Selçuk ve TOBB ETÜ’den Dr. Anooshirvan Miandji yer aldı.
Dr. Miandji: “Bilgiye erişmek, bilmek; bilmek ise anlamak değildir.”
“Bilgi Bolluğu, Anlam Kıtlığı” başlıklı konuşmasında Dr. Anooshirvan Miandji, insanlık tarihinde bilgiye erişimin hiç olmadığı kadar kolaylaştığını, buna karşılık bilgiyi anlama ve anlamlandırma kapasitesinin aynı hızda gelişmediğini vurguladı.
Yapay zekâ teknolojilerinin bilgi üretimini ve bilgiye erişimi hızlandırdığı günümüzde asıl sorunun daha fazla bilgiye sahip olmak değil, mevcut bilgiyi doğru değerlendirebilmek ve anlamlandırabilmek olduğunu ifade etti.
Miandji, gerçeklik ile gerçekliğe ilişkin düşüncelerimizin birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çekerek insanın dünyayı doğrudan değil; algıları, dili, kavramları ve zihinsel süreçleri aracılığıyla anlamlandırdığını belirtti.
“İnsan göz ile bakar, dil ile görür.”
Bu önermeden hareketle dilin yalnızca iletişim aracı olmadığını, düşünmenin niteliğini ve dünyayı kavrama biçimimizi de belirlediğini vurgulayan Miandji, kavramların doğru kullanılmasının eleştirel düşünmenin temel koşullarından biri olduğunu ifade etti.
Yapay zekâ çağında eleştirel düşünmenin sınırları
Konuşmasının devamında Dr. Miandji, insan zihninin bilgi işleme süreçlerinde karşılaştığı bilişsel önyargıları, psikolojik etkileri ve mantıksal safsataları ele aldı.
Teyit önyargısı, Dunning–Kruger etkisi, sürü psikolojisi ve çeşitli akıl yürütme hatalarının insanların gerçekliği değerlendirme biçimlerini nasıl etkilediğini örneklerle açıkladı.
“Kafadaki her gürültü düşünce değildir.” ifadesiyle her zihinsel faaliyetin nitelikli düşünme anlamına gelmediğini belirten Miandji, düşünmenin eğitimle geliştirilmesi gereken bir beceri olduğunun altını çizdi.
Yapay zekâ çağında yalnızca eleştirel düşünmenin değil, insanın kendi düşünme süreçlerini değerlendirmesini sağlayan metabilişin (üstbiliş) de önem kazandığını vurguladı.
Konuşmasının temel mesajlarından birini şu sözlerle ifade etti:
“Düşünmek yetmez; düşünme üzerine düşünmeliyiz. Eleştirel düşünmek yetmez; eleştirel düşünmemizin sınırlarını da sorgulamalıyız. Karar vermek yetmez; etik kararlar vermeliyiz.”
“Bilmediğinde bilmiyorum diyebilmek, düşünsel olgunluğun göstergesidir.”
Dr. Miandji, bilgi ve düşünmenin yalnızca doğruluk arayışıyla sınırlı kalmaması gerektiğini, epistemik tevazu ve etik sorumlulukla birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtti.
Bilmediğinde “bilmiyorum”, anlamadığında “anlamadım” diyebilmenin ve insanın yanılabileceğinin farkında olmasının sağlıklı düşünmenin temel koşullarından olduğunu ifade etti.
Konuşmasının sonunda eğitimin amacını şu sözlerle özetledi:
“Eğitim, davranışları iyi yönde kalıcı olarak değiştirmektir. Eğitim, bir neslin bir önceki neslin hatalarını tekrar etmemesidir.”
Miandji, yapay zekâ çağında eğitimin temel görevinin yalnızca bilgi aktarmak değil; bilgiyi anlamlandırabilen, düşünme süreçlerini sorgulayabilen, zihinsel önyargılarının farkında olan ve etik kararlar verebilen bireyler yetiştirmek olduğunu vurguladı.
TOBB ETÜ’nün uluslararası akademik görünürlüğüne katkı
Eğitimde yapay zekâ uygulamaları, geleceğin öğrenme ortamları, eleştirel düşünme, öğrenci refahı ve karakter eğitimi gibi konuların ele alındığı forumda, T-Network eğitimcilerin deneyim ve iletişim platformu yöneticisi Cafer Mensimi’nin moderatörlüğünde Prof. Dr. Ziya Selçuk ile bir soru-cevap oturumu da gerçekleştirildi.
Dr. Anooshirvan Miandji’nin uluslararası forumda davetli konuşmacı olarak yer alması, TOBB ETÜ Yapay Zekâ Mühendisliği Bölümünün bilim, felsefe, eleştirel düşünme ve yapay zekâ etiği alanlarındaki akademik çalışmalarının uluslararası düzeyde görünürlüğüne katkı sağladı.
Miandji’nin konuşması, yapay zekânın yalnızca teknolojik imkânlarıyla değil, insanın düşünme, anlama ve etik karar verme becerileri üzerindeki etkileriyle de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
