Tarih

Bu alan, bir yandan geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde yaşanan siyasi, toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşümleri ve bu dönüşümlerle etkileşim içinde bulunan farklı fikir akımlarını incelerken öte yandan küresel ölçekte yaşanan dönüşümleri, imparatorlukların ve modern ulus devletlerin yükseliş ve çözülüş süreçlerini, sömürgecilik hareketlerini ve bölgesel güç dengelerini karşılaştırmalı bir perspektifle inceler.

Bu alan bir ulus devlet olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan önceki siyasal atmosferden başlayarak bağımsızlık ve devletleşme sürecini ele alır. Ayrıca Atatürk sonrası dönemin politik gelişmelerini, özellikle askerî darbeleri genel Cumhuriyet tarihi bağlamında inceler. Siyasal hareketlerin dönüm noktalarını da yine Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihi ve dünya ölçeğinde gerçekleşen siyasal gelişmeler çerçevesinde ele alır.

Tarihin dönemden döneme değişen anlam ve önemini, diğer bilim dallarıyla kurmuş olduğu ilişkileri ve tarihi mesele ve kaynakları değerlendirme yöntemlerini inceleyen bu alan, modern bir disiplin olarak tarih ve tarihçiliğin temel meşgalelerini ve bir tarih eserinin hazırlanma, araştırma ve yazma süreçlerini ele alır.

Selçuklu ve Osmanlı siyasi, toplumsal ve kültürel hayatını Türk-İslam tasavvufu, fütüvvet ve ahilik, Alevi-Bektaşi kültürü, göçebelik, yazılı ve sözlü kültür, Müslüman-gayrimüslim ilişkileri ve heterodoksi gibi konular ekseninde değerlendiren bu alan, ilgili toplumların düşünsel ve dinsel dönüşümünü ve edebiyat, sanat ve bilim alanlarındaki faaliyetlerini idari, toplumsal ve ekonomik yapılar çerçevesinde inceler.

Bu alan, modernite ile birlikte kavramsallaştırılmaya başlanan Balkanlar’ı bir coğrafi bölge olarak ele almak suretiyle, hem kendi siyasal ve toplumsal tarihi hem de daha geniş bir eksende Avrupa, Bizans ve Osmanlı tarihi denkleminde ele alır. Bu bağlamda, ilgili araştırma alanının kapsamı Geç Ortaçağ’daki sosyal ve siyasal dönüşümlerden Osmanlı tarihine entegrasyon sürecine, 19. yüzyılla birlikte değişen toplumsal ve siyasal dengelerden ulus devletlerin dil, kültür ve tarih politikalarına kadar uzanır.